Het magische 'What If'...
Een van de belangrijkste tools die een acteur heeft, is het Wat Als principe, ooit geïntroduceerd door Stanislavski (ja, die ja…)
Hoe komt ie eraan
Blijkbaar kreeg hij het idee van zijn nichtje die op een dag met hem wilde spelen en steeds vroeg: Wat Als je een prinses was, enz.
If the text is to sound like an “imitation of life”
it needs a subtext.
– John Russell Brown –
Wat is het
Het is een psycho-fysieke (is dat een woord?) benadering. Het is niet alleen maar COGNITIEF, het is niet alleen maar EMOTIE, het is niet alleen maar FYSIEK…het is een combinatie van alle drie. Anders gezegd: het is een psychologisch proces wat heel erg van binnen plaatsvindt, gekoppeld met het externe, fysieke proces (actie).
Sommigen zien het ook als oproepen hoe je als kind in een fictieve wereld kon stappen en er helemaal in opgaan. Kijk maar eens hoe overtuigend kinderen zijn als ze in hun zelfbedachte rijk complete verhalen spelen, inclusief de daarbij behorende emoties, zelfs als je ze er als onbegripvolle volwassene uit probeert te halen, dan nog blijven ze in hun spel. Ze stappen er niet zomaar uit.
De Wat Als vraag maakt het makkelijker voor een acteur om ‘in het spel’ te blijven. Zodra de scene begint ontstaat hiermee de actie-reactie cyclus. In feit hoef je niet veel meer te doen dan te reageren op je tegenspeler. Alles wat er vanaf dat moment gebeurt, hoort bij de werkelijkheid van de scene. Langzaam verdwijnt de Wat Als vraag naar je onderbewuste en kom je ‘in het moment’ terecht.
“You can kill the King without a sword and you can light the fire without a match.
What needs to burn is your imagination”
– Konstantin Stanislavski – An Actor Prepares –
Hoe werkt het
In zijn boek An Actor Prepares (deel 1 van zijn drieluik) geeft hij het volgende aan:
‘I know that everything by which I am surrounded on stage is al make-believe. But if it were real…this is how I would act…’.
IF IT WERE REAL.
De acteur erkent in eerste instantie dat de omgeving waarin hij/zij zich bevindt niet echt is, maar onderdeel van het verhaal, van de illusie. Hij is zich dus bewust van het feit dat hij een spel speelt waar hij zelf onderdeel van uitmaakt. Echter, door na die erkenning de vraag te stellen, maar WAT ALS het echt was…dan zou ik…’
Het is bedoeld om de creativiteit en inspiratie van de acteur op te roepen…
Wat Als IK in deze situatie zou zitten…
Wat Als MIJ dit zou overkomen…
Een activator zogezegd.
De acteur geeft zichzelf als het ware toestemming om oprecht te GELOVEN in de fictieve wereld waarin hij opereert en het karakter dat hij speelt.
De Wat Als vraag zorgt ook voor gronding van de acteur, omdat het een manier is om de achtergrond van je personage verder vorm te geven en uit te diepen.
De Wat Als vraag zorgt ervoor dat je diep in de belevingswereld van je karakter duikt, door steeds de vraag te stellen: wat als…
Wat Als Mijn vader mij vroeger slecht behandelde…
Wat Als Ik altijd maar problemen zou vermijden…
De acteur wordt ook gevraagd om zijn of haar personage niet als derde persoon te benaderen, maar vanuit de eerste persoon, de IK vorm.
Het spoort hem aan tot actie…actie is doelgericht.
Wat overblijft is ‘Ik’
Eigenlijk zou de term ‘Wat Als’ de toevoeging van het woord ‘Ik’ moeten krijgen, omdat uiteindelijk de ‘Wat Als’ wegvalt en je de ‘Ik’ overhoudt…je denkt en handelt vanuit de ‘ik’ van je personage.
De ‘Wat Als’ is in eerste instantie dat deel van het proces dat voorafgaat aan de versmelting van jezelf met je personage. De ‘Ik’ is wat je overhoudt als de versmelting compleet is.
“Everyone at every minute of his life must feel something.
Only the dead have no sensations.”
– Konstantin Stanislavski – An Actor Prepares –
ZELF DOEN: OEFENING 1
Wat Als je het koud hebt…dan…
Doe alsof je het koud hebt…wat doe je, wat gebeurt er.
Ga vervolgens aan de slag met de Wat Als…
Wat Als Ik het koud heb.
Zeg tegen jezelf…Ik heb het koud… – registreer dit en ga ernaar handelen.
Merk je het verschil tussen de twee?
ZELF DOEN: OEFENING 2
Observeren en fantaseren.
Observeer mensen in het dagelijks leven (bijv. in de metro, de supermarkt, waar dan ook). Dan, verzin details over hun dagelijks leven en verplaats je in hun schoenen door de vraag te stellen: Wat Als…
Wat Als Ik op weg naar huis zou gaan, wetende dat er niemand is die op me wacht…
Wat Als Ik ineens verrast zou worden met een telefoontje dat ik de rol heb gekregen…
Wat Als Ik…
Kijk eens wat dat voor effect heeft op je gevoel.
“In the language of an actor to KNOW is synonymous with to FEEL”
– Konstantin Stanislavski – Creating a role
Afsluitend…
Het magische ‘What if’ dus. Hoop dat het wat duidelijk voor je is geworden.
Succes met de oefeningen en laat me weten wat jouw ervaringen zijn.
